29 januari 2020

LEZING “SPINOZA IN VERLEDEN EN HEDEN”

Geschreven door Arie Boertje

IN VERBAND MET DE “CORONA-MAATREGELEN” IS DE LEZING HELAAS GEANNULEERD.

 

Op dinsdag 17 maart houdt Paul Juffermans een lezing over dit onderwerp. De lezing is in de Blauwe Zaal en begint om 15.00 uur.

 

De denkbeelden van Spinoza (1632-1677) waren in zijn tijd erg controversieel. Hij schrok terug voor de publicatie van zijn boeken uit angst voor mogelijke represailles van de kant van de overheidsorganen van de Nederlandse Republiek, die in die tijd toch gold als een van de meest tolerante landen van Europa. Met name veel predikanten en theologen van de Gereformeerde Kerk (de dominante religie in de Republiek) fulmineerden tegen wat zij beschouwden als goddeloze opvattingen van de filosoof en drongen bij de bestuursorganen van stad en land aan op een verbod van zijn werken. Maar waarin bestond nu eigenlijk het controversiële karakter van Spinoza’s opvattingen over God en de mens en in welk opzicht weken zij af van de gangbare opvattingen? Kortom: wat was nu het nieuwe en aanstootgevende in Spinoza’s filosofie?

Natuurlijk kijken wij in onze tijd anders tegen deze filosofie aan dan de mensen in de zeventiende eeuw. Er bestaat nu een groeiende belangstelling voor Spinoza’s filosofie onder kringen van wetenschappers, kunstenaars en ook bij mensen die in zijn denkbeelden een alternatief zien voor het geloof waaraan zij ‘ontgroeid’ denken te zijn. Is Spinoza een denker die goed aansluit bij de problemen van onze moderne, in hoge mate geseculariseerde cultuur? En wat zijn de redenen daarvan?

Paul Juffermans (1945) promoveerde in 2003 op een proefschrift, getiteld Drie perspectieven op religie in het denken van Spinoza. Hij publiceert over Spinoza’s filosofie en godsdienstfilosofie en is docent aan diverse instellingen voor Hoger Onderwijs Voor Ouderen (HOVO).

Gerelateerd